خانه / مقالات / اثرات موسیقی

اثرات موسیقی

اثرات موسیقی بر درد و اضطراب واثرات روانی موسیقی

مقدمه:

در سال ۱۹۸۳ آقای wak تئوریی‏ را ارائه داد مبنی بر این که عدم تمرکز حواس بر روی درد می‏تواند درد را کاهش دهد و بعدها برای انجام این کار از موسیقی مصرف شد. هر چند که موسیقی اصلاح ی علم جدیدی است ولی تأثیر موسیقی بر روح جسم آدم قرنها پیش شناخته شده است.
therapy %5B AloneBoy.com %5D music1 اثرات موسيقي

دانلود موزیک ایرانی

گسترش روز افزون بیماریهای تمدن که عمده آنها جنبه سایکولوژیک دارند سبب ظهور راههای اصلاح ی نوینی شده است که شاید ساختار آنها بکلی با اصلاح داروئی مفرق باشد. از این روشها می‏توان به موسیقی اصلاح ی، یوگا اصلاح ی، نیرو اصلاح ی، هیپنوتیزم … اشاره کرد، به طور کلی در علم پزشکی به این روشها Alternative Medicine طب حاشیه گفته می‏شود پیشینه استفاده از موسیقی اصلاح ی به حدود ۲۵۰۰ سال قبل بر می‏گردد.

یکی از آلات موسیقی که در این پروسه استفاده می‏شود آلت چنگ است. موسیقی چنگ در شنونده ایجاد آرامشی فراگیر می‏کند که باعث کاهش درد، کاهش فشارخون و … می‏شود. بطور کلی موسیقی دارای یک نوع کیفیت آرام بخش دینامیکی بالا می‏باشد که در اشخاصی که بیماری سوماتیک دارند در تسکین درد موثر است و هم در بیماران روانی در تسریع اصلاح روند اصلاح مفید است.

ـ موسیقی نه تنها در افراد بزرگسال بلکه در بچه‏ ها حتی در جنین نیز اثرگذار است. ابتکاری که در این زمینه صورت گرفته است حاوی بررسی عکس ‏العملهای جنین در وقت شنیدن آوای آهنگ ین از قبیل صدای آواز خواندن مادر و … می‏باشد. با استفاده از تکنیکهای فیلمبرداری جنین در داخل رحم دیده شده است که در زمان حرف کردن آواز خواندن مادر یکسری حرکات ویِژگزینشه در جنین اتفاق می‏افتد که مبین این واقعیت است که جنین به آن محرک صوتی جواب می‏دهد. اگرچه این تحقیق به بررسی اثرات موسیقی در درد اضطراب می‏پردازد، اما جا دارد که به تاثیر موسیقی در اصلاح ی بسیاری از بیماریهای آناتومیکی حرکتی از قبیل اختلالات عضلانی اندامها و نارسائیهای مغزی مثل آفازی هم اشاره کرد. فرد با شنیدن ریتم موسیقی، سعی می‏کند حرکات بدن را با آن همموسیقی نماید و این همموسیقی ی حاصل نمی‏شود مگر اینکه مراکز عصبی حرکتی مثل هسته ‏های قاعده‏ای ـ مخچه نرونهای حرکتی نخاع با همدیگر تطابق همموسیقی ی عملکرد داشته باشند که این امر در اصلاح بیماران مبتلا به اختلالات حرکتی مفید است.

متدولوژی:

این تحقیق بصورت مروری (Review Article) انجام گرفته است که تعداد ۲۳۸ مقاله با استفاده از کلمات کلیدی Music therapy Pain Anxiety بدست آمد از این میان تعداد ۲۰ مقاله بصورت راندوم انتخاب گردید که عنوان کلی این مقالات در رابطه با درد اضطراب تاثیر موسیقی در کاهش آنها بود.

نتایج:

در پژوهشی که در کالج پزشکی yale آمریکا انجام شد بیماران بالغی که تحت بیهوشی و عمل جراحی قرار می‏گرفتند بررسی شدند. ۴۸ نفر از این افراد در گروه مداخله قرار گرفتند به مدت ۳۰دقیقه موزیکی را که خودشان انتخاب کرده بودند گوش دادند. گروه دوم حاوی ۴۵ نفر بودند که به موزیک گوش ندادند و فرآیند‏های روتین بخش برای آنها انجام شد. قبل بعد از مداخله میزان اضطراب آنها توسط آزمون (State- trait Anexity Inventory) و نیز بخش فیزیولوژیک اضطراب از طریق سنجش HR (ضربان قلب) BP(فشارخون) کورتیزول، اپی‏نفرین و نوراپی‏نفرین سرم اندازه‏گیری شد.

در گروه تحت موزیک اصلاح ی سطح اضطراب به طور قابل ملاحظه‏ای کمتر از گروه کنترل بود (۰۰۱/۰P=) اضطراب در گروه مداخله بعد از موزیک در مقایسه با قبل از موزیک ۱۶% کاهش یافته بود ولی از نظر شاخصهای خونی رابطه معنی‏داری یافت نشد.

در تحقیق دیگری اثرات موزیک بر اضطراب را در بیمارانی که در انتظار کاتتریزاسیون قلبی بودند مورد بررسی قرار دادند. این تحقیق شبه experimental طراحی گردید. که در آن یک Pretest یک Post test از ۱۰۱ نفر انجام شد که ۶۳ نفر از آنها مرد ۳۸ نفر زن بودند. این افراد در دو گروه مداخله کنترل قرار گرفتند گروه مداخله به مدت۲۰ دقیقه به موزیک گوش دادند: در گروه مداخله کاهش اضطراب به صورت معنی‏داری (۰۰۳/۰P=) مشاهده شد در مقایسه با گروه کنترل نیز با (۰۰۴/۰P=) رابطه معنی‏داری بین موسیقی کاهش اضطراب یافت شد. HR و BP در گروه مداخله کاهش یافته بود (در صورتی که در گروه کنترل هر دوی آنها افزایش داشتند)

مطالعات دیگری نیز در زمینه کاهش اضطراب ناشی از موسیقی در بیماریها شرایط مختلف انجام شده است که باز همگی تأییدکننده تأثیر بسزای موسیقی بر کاهش اضطراب هستند . در یک مطالعه که در آمریکا انجام شد اثرات موزیک برکاهش اضطراب در۲۰ بیمار که منتظر انجام بیوپسی پستان بودند بررسی گردید. این افراد به صورت یک در میان در گروه مداخله یا کنترل قرار گرفتند و هر فرد در گروه مداخله در اتاق انتظار اتاق عمل َ۲۰ دقیقه موزیک گوش داد. گروه کنترل نیز به صورت روتین به اتاق عمل فرستاده شدند. در نتیجه این مداخله RR و HR و فشارخون بعد از مداخله در گروه مداخله کاهش عمده‎ای نسبت به گروه کنترل داشتند. شبیه چنین مطالعه‏ای نیز در مردانی که منتظر رزکشن اورترال پروستات بودند انجام شد که نتایج جالبی در پی داشت.

موزیک اصلاح ی همچنین بر کاهش اضطراب و درد ناشی از زایمان در بانوان زیاد موثر بوده است و در تحقیقات انجام شده این مسأله به اثبات رسیده است.

تأثیر موزیک اصلاح ی بر افرادی که ناتوانی یادگیری دارند نیز جذاب بوده است. در پژوهشی که در دانشکده پرستاری دانشگاه‎های انگلیس انجام شد موزیک اصلاح ی در بیمارانی که ناتوانی یادگیری داشتند باعث کاهش رفتارهای آسیب به خود و نیز پرخاشگری شد و همچنین باعث افزایش رابطه اجتماعی آنها و نیز اصلاح نسبی در وضعیت سایکولوژیک آنان گردید. در بررسی تحقیقات انجام شده، موزیک اصلاح ی بر مشکلات رفتاری نیز تأثیر داشته است.

در مطالعه دیگری نیز که در اوهایوی آمریکا انجام شد محققان دریافتند که موسیقی می‏تواند در کودکان ناآرام باعث بهترشدن رفتار اجتماعی، پاسخهای احساس ی تواناییهای گفتاری شود.

اثرات موسیقی بر درد:

اثرات موسیقی اصلاح ی در کودکان مبتلا به سرطان نیز در بخش روانشناسی بیمارستان کودکان دانشگاه تورنتو کانادا مورد پژوهش قرار گرفت آنها از این پژوهش نتیجه گرفتند که موسیقی اصلاح ی موجب بهتر شدن احساس ات کودکان و اصلاح فعالی تهای روز مره آنان می‏شود. این تأثیر در کودکان پیش دبستانی بالغین وجود داشت اما در کودکان سنین مدرسه این تأثیر مشاهده نشد. محققان پیشنهاد کردند که مطالعات کاملتری به صورت RCT انجام شود.

در بخش انکولوژی بیمارستان مشترک چین ژاپن نیز پژوهشی در مورد تأثیر موسیقی اصلاح ی در اصلاح بیماران مبتلا به تومور انجام شد. در این بررسی ۱۶۲ بیمار مبتلا به تومور مورد بررسی قرار گرفتند که سنجش ارزیابی آنان بر اساس Self Rating Depression Scale (SDS) ، (SAS) Self Rating Anxiety Scale سنجش ایمونوهیستوشیمیایی لنفوسیتهای T و فعالی ت NKC ضد تومور انجام گرفت. در میان این بیماران ۴۶ نفر تحت موسیقی اصلاح ی قرار نگرفتند و بعنوان گروه کنترل در نظر گرفته شدند. در نتیجه این مداخله میزان SDS, SAS در گروه اصلاح شده، بعد از اصلاح واضحاً از گروه کنترل کمتر بود. (۰۱/۰P< 05/0P<). در ایران نیز تحقیقاتی در این زمینه انجام شده است که یک نمونه آن به بررسی تأثیر موسیقی بر میزان دردهای مزمن بیماران مبتلا به سرطان بستری در بیمارستان سانترال تهران می‏پردازد که بوسیله آقای علی یوسفی‏نژاد نوشته شده است، در این مقاله 40 بیمار مبتلا به سرطان در سنین 70-18 سال قرار داشتند که به دو گروه الف و ب تقسیم شدند. روند کار این بود که میزان درد در سه روز اول صبح عصر تعیین گردید در سه روز دوم موسیقی برای گروه الف و در سه روز سوم موسیقی جهت گروه ب پخش گردید، آنگاه طی سه روز چهارم میزان درد تعیین گردیده و با میزان درد قبل از ارائه موسیقی مقایسه گردید. یافته‏ها با آزمون تی ویلکاکسون بررسی شدند، نتایج دال بر این بود که میزان درد و تعداد مسکن قبل و بعد از پخش موسیقی اختلاف معنی‏داری دارد. (645/1Z= و 021/2T=). 12 مقاله بصورت Clinical Trial و 8 مقاله به صورت مروری تألیف شده بودند.
بحث:

موسیقی اصلاح ی پروسه‏ای است که نحوه عملکرد آن در تخفیف درد اضطراب محل بحث بررسی است. اگرچه توجیهاتی منطقی در این خصوص وجود دارد اما تا بحال دلیلی قطعی جهت آن ارائه نشد ه است. ولی آنچه مسلم است این است که موسیقی تأثیری مثبت در کاهش درد اضطراب دارد که طبق تحقیقات انجام شده این تاثیر مثبت در بیماریهای سو ماتیک و هم سایکولوژیک مشاهده می‏شود. اینکه چه ملودیهایی با چه ریتم و موسیقی خاصی استفاده شود امری سلیقه‏ای است و تاکنون در تمام مطالعات استاندارد معین ی را بکار نگرفته‏اند، ولی عمدتاً از موسیقی‏های بی‏کلام استفاده شده است. نکته جالبی که طی برخی مطالعات معین شده این است که موسیقی اصلاح ی فعال (Active music therapy) یعنی اینکه خود فرد با یک آلت موسیقی آهنگ ی هر چند غیر اصولی و غیر حرفه‏ای بزند، از دریافت غیرفع ال موسیقی بصورت شنیداری تاثیر بهتری دارد همان گونه که اشاره شد. یکی از آلاتی که تقریباً در بسیاری از مطالعات استفاده شده آلت چنگ می‏باشد، که تاکنون هیچ توجیه علمی خاصی برای این مصرف بیان نشده است منحصراً از طریق مشاهدات تجربی این نتیجه حاصل شده است.

تئوریهائی که در مورد فیزیولوژی اثر موسیقی بیان است حاوی مسائل زیر می‏باشد:

– برخی روانپزشکان معتقد هستند که گوش دادن به موزیک باعث ترشح اندورفین‏ها در بدن می‏شود که این مولکولها باعث تسکین درد می‏شوند. همچنین موزیک با انرژی‏زائی در بدن از طریق تأثیر بر نرونهای مغزی می‏تواند بر تعداد تنفس و ضربان قلب که خود نمودی فیزیولوژیک از آرامش یا اضطراب هستند تاثیر بگذارد.

– در سال ۱۹۸۳ ، دو محقق به نامهای Melzain و Wall در تئوری خود اعلام کردند که حس درد و پردازش آن یک روند پیچیده از ارسال و پردازش سیگنال‌هایی است که در طی یکسری نرون ویِژگزینشه به مغز می‏رسند. آنها این مسیر را تحت عنوان دروازه درد نامیدند، حال اگر این دروازه باز باشد، یک محرک دردآور می‏تواند باعث ایجاد احساس درد شود، ولی یکسری مکانیسمها وجود دارند که با این مسیر پردازش تداخل پیدا می‏کنند در اصطلاح دروازه درد را به صورت کامل ناقص می‏بندند موسیقی هم با این مکانیسم باعث ساپرشن درد می‏شود.

-موسیقی در طرف چپ مغز یعنی همانجایی که محل پردازش زبان است، درک می‏شود. موزیک با اثر بر روی سیستم لیمبیک باعث تنظیم و اداره حس ات فردی می‏شود به علاوه بعضی از مسائل فیزیولوژیک غیرارادی از قبیل یأس، احساس درد، فشارخون، را هم تنظیم می‏کند.

این تئوری که به نظر قانع کننده ‏تر است بر طبق Centry Fugal Control استوار است یعنی تمرکزی که از CNS به یک امر ویِژگزینشه می‏شود سبب مهار اطلاعات رسیده از محرکهای دیگر و تشدید ایمپالسهای آن محرک مورد توجه می‏گردد. افرادی که درد دارند اگر بر روی درد خود تمرکز کنند، گذر زمان را کمتر حس میکنند و به نظر آنها زمان ایستاده است که این امر در تشدید درد آنها فوق ‏العاده موثر است. موسیقی با جلب کردن حواس شخص به خود، و خود فرد نیز با تمرکز ارادی عمدی روی موسیقی می‏تواند با توجه به مکانیسم ذکر شده سبب کاهش درد شود.

با تذکر به مسائل ذکر شده، پیشرفت سریع موسیقی اصلاح ی در دو دهه اخیر امری دور از ذهن نیست و توجه بیشتر به این شاخه طب حاشیه می‏تواند نتایج زیاد خوب ی داشته باشد.

دانشجویان سال چهارم پزشکی

نقل از فصلنامه علمی زانکو ( کمیته تحقیقات دانشجویی)

مطلب پیشنهادی

چگونه تکنولوژی در دوره رکود به کمک بازار املاک ایران آمد

چگونه تکنولوژی در دوره رکود به کمک بازار املاک ایران آمد همان‌طور که بار‌ها در …