خانه / مقالات / روش اجرای عملیات خاکبرداری و خاکریزی

روش اجرای عملیات خاکبرداری و خاکریزی

روش استقرار عملیات خاکبرداری و خاکریزی
0d46733e6aa770e0d7cde97cea835327 روش  اجرای عملیات خاکبرداری و  خاکریزی
خاک برداری و گود برداری

مقدمه

به طور کلی عملیات خاکی مشتمل است برپاک کردن بستر و حریم منطقه مورد نظر از درختان و ریشه گیاهان، برداشت خاکهای نباتی و نامرغوب، خاکبرداری، گودبرداری، خاکریزی کوبیدن خاک بالاخره کارهای حفاظتی به منظور اجرای عملیات فوق.

آماده‌سازی بستر و زیرسازی آن

برای زیرسازی ابتدا باید عملیات خاکبرداری خاکریزی بر طبق نقشه‌های اجرایی و رقومهای خواسته شده انجام شود، و در صورتی که برای رسیدن به تراز موردنظر فقط به عملیات خاکبرداری نیاز باشد، باید خاکبرداری محل تا رسیدن به زمین با پایداری کافی ادامه یابد و خاکبرداریهای اضافه بر نقشه‌ها صورتمجلس گردد. اضافه خاکبرداری تا رسیدن به تراز زیر پی با مصالح مناسب شبیه شفته آهکی، سنگ‌چین وبقیه مصالح مورد تأیید، ساخته آماده می‌شود. در صورتی که برای رسیدن به تراز موردنظر نیاز به خاکریزی باشد، ابتدا باید خاکهای نباتی تا عمقهای لازم برداشته و پس عملیات خاکریزی صورت گیرد. ضخامت قشرهای خاکریز، نباید از ۱۰ سانتیمتر تجاوز نماید.شیب عرضی سطح تمام شده بستر پیاده‌رو، باید به نحوی باشد که آبهای سطحی پیاده‌روها به راحتی در داخل جویها، مجاری لوله‌های جمع کننده تخلیه شود. شیب عرضی همموسیقی نقشه‌های اجرایی خواهد بود. در صورت نبود این اطلاعات حداقل شیب عرضی (۲%) اختیار می‌شود.

آماده کردن بستر خیابان

قبل از زیرسازی خیابان باید عملیات خاکی تا تراز معین شده در نقشه‌های اجرایی انجام شود. چنانچه برای رسیدن به تراز موردنظر نیاز به خاکریزی باشد، بعد از برداشت خاک نباتی، باید خاکریزی با استفاده از خاک حاصل از عملیات خاکبرداری یا خاک قرضه مناسب در قشرهایی با حداکثر ضخامت ۱۵ سانتیمتر صورت پذیرد. چنانچه به علت نامرغوب بودن خاک محل، دستگاه نظارت دستور خاکبرداری بیشتر از تراز موردنظر را صادر نماید، محل خاکبرداری شده باید تا تراز موردنظر با مصالح مناسب، پر و آماده شود. در صورتی که بستر خیابان از مسیرهای سنگی عبور نماید، برای رسیدن به سطحی صاف و مقاوم، باید سطح خیابان را با ماسه یا مصالح مناسب مورد تأیید پر آماده نمود.

مصالح خاکریزی

به طور کلی مصالح مناسب برای خاکریزی، باید از مصالح حاصل از گودبرداریها خاکبرداریهای پروژه تأمین شود. استفاده از این خاکها، باید با تأیید قبلی دستگاه نظارت صورت گیرد. همه خاکهایی که در گروه‌های هفتگانه A-1 الی A-7 استاندارد M-145 اشتو قرار گیرند، جزو خاکهای قابل قبول برای خاکریزی محسوب می‌شوند. خاکهای یاد شده به دو طبقه به شرح زیر تقسیم می‌شوند:

خاکهای درشت‌دانه گروه A1 A2 A3

خاکهای ریزدانه گروه A4 A5 A6 ، A7

مصرف از خاکهای فوق‌الذکر با توجه به شرایط اجرای کار، نوع بهره‌برداری بارگذاری بر روی خاکریز و همین طور میزان مصالح ریزدانه (گذرنده از الک نمره ۲۰۰) توسط دستگاه نظارت در صورت لزوم تأیید آزمایش گاه مورد تأیید کارفرما، تعیین به پیمانکار ابلاغ می‌شود.

همه خاکهای گچی، نمکی، نباتی، لجنی، زراعی قابل تورم، قابل انقباض، خاکهای دارای مواد آلی رستنیها، در شمار خاکهای نامرغوب نامناسب قرار می‌گیرند که باید از مصرف آنها خودداری شود. تشخیص کیفیت خاک مناسب برای خاکریزی با دستگاه نظارت و در صورت لزوم، آزمایش گاه مورد تأیید سازمان مدیریت برنامه‌ریزی کشور تصویب کارفرما خواهد بود. خاکهای مناسب برای انواع خاکریزها حاوی خاکریزهای محل سازه‌ها، راههای دسترسی، پر کردن پشت دیوارها، اطراف پی ساختمانها، ابنیه فنی، تأسیسات محوطه، کانالهای لوله‌های آب و فاضلاب و کابل‌کشیها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در مسائل استثنائی در کارهای کوچک می‌توان پشت دیوارها سازه‌های فنی را با مصالح مناسب دیگر، شبیه بتن لاغر شفته آهکی نیز، پر و اصلاح نمود. در هر حالت نوع مصالح و روش اجرای کار بر طبق معین ات فنی خصوصی و دستورات دستگاه نظارت تعیین می‌شود.

در صورتی که الزاماً محل اجرای عملیات پروژه منطبق بر محل خاکهای نامناسب بوده تغییر محل ساختمان میسر نباشد، جزئیات تفصیلی اصلاح تعویض این خاکها، روشهای اجرایی برای دستیابی به بستری آماده به ابعاد رقومهای خواسته شده، باید در معین ات فنی خصوصی قید گردد.

در مسائل ی که خاک حاصل از عملیات گودبرداری یا خاکبرداری پروژه برای خاکریزی کفایت ننماید یا خاک مناسب در فاصله حمل اقتصادی قرار نداشته باشد، با توجه به معین ات فنی خصوصی و با اجازه قبلی دستگاه نظارت می‌توان از مصالح رودخانه‌ای مصرف نمود، محدودیت مصالح ریزدانه (مصالح گذرنده از الک نمره ۲۰۰) در معین ات فنی خصوصی ذکر خواهد شد.

اصلاح مصالح

برای خاکریزی، در وهله اول باید از خاکهای حاصل از خاکبرداری مصرف شود. در صورت عدم وجود یا کمبود خاکهای مناسب باید از منابع قرضه مورد تأیید استفاده شود. استفاده از خاک رس با درصد تورم بالا به منظور خاکریزی زیر پی یا کف ساختمانها به هیچ وجه مجاز نمی‌باشد.

چنانچه به علت نبودن خاک مناسب از خاک رس قابل تورم مصرف شود، می‌توان رطوبت را به میزان (۱%) تا (۲%) بیشتر از رطوبت بهینه در نظر گرفت. برای کم کردن ویژگی خمیری این خاکها می‌توان از آهک مصرف نمود. میزان آهک، درصد تراکم رطوبت، باید توسط آزمایش گاه مورد تأیید کارفرما، تعیین توسط دستگاه نظارت به پیمانکار ابلاغ شود.

اضافه نمودن آهک علاوه بر کنترل پلاستیسیته خاک رس، باعث بالا بردن کارایی سیلت و رس با درصد رطوبت بیشتر از میزان رطوبت بهینه خواهد شد.

کم شدن آب آزاد خاک ضمن آبگیری آهک، باعث اصلاح پایداری خاک خواهد شد. در صورتی که ظرفیت باربری بسیاری از خاک مورد نظر باشد، به کار بردن سیمان پرتلند یا اضافه نمودن آهک به اصلاح ظرفیت باربری خاک کمک می‌نماید. میزان روش اختلاط شیوه اجرای کار، باید بوسیله دستگاه نظارت به پیمانکار ابلاغ شود.

خاکریزهای با مصالح ریزدانه

قبل از اجرای عملیات تراکم در خاکریزها، مصالح ریزدانه باید دارای رطوبت بهینه باشد. رطوبت بهینه باید بر اساسروش پروکتور استاندارد کنترل شود. خوب است رطوبت در محل قرضه به خاک اضافه شده و بعد از حمل پخش، رطوبت در محل کنترل شود. اضافه نمودن آب برای تأمین رطوبت در محل اجرا با توجه به نوع مصالح باید مورد موافقت دستگاه نظارت قرار گیرد. باید برای اندازه‌گیری وزن ویژه خاک در محل ازروش مخروط ماسه مطابق استاندارد (۱۹۱- T ) مصرف شود. تعیین رطوبت بهینه تراکم به نحوه پروکتور استاندارد صورت می‌گیرد. چنانچه قرار است بهروش دیگری اقدام شود، باید جزئیات در معین ات فنی خصوصی ذکر شود.

در صورت تأیید دستگاه نظارت می‌توان درصد رطوبت را در مورد خاکهای چسبنده، (۱%) تا (۲%) کمتر و در مورد خاکهای قابل تورم، (۱%) تا (۲%) بیشتر از رطوبت بهینه اختیار نمود. در هر حالت عملیات تراکم تا حصول وزن ویژه مورد نظر ادامه می‌یابد. در مسائل ویِژگزینشه که با توجه به نوع خاک مرغوبیت آن تغییراتی در نحوه تراکم یا رطوبت آن مورد نظر باشد، باید مساله توسط تست گاه مورد تأیید کارفرما، بررسی و دستورات لازم توسط دستگاه نظارت به پیمانکار داده شود.

خاکریزهای با مصالح درشت‌دانه

میزان تراکم و رطوبت بهینه خاکریزی با مصالح درشت‌دانه نظیر مصالح ماسه‌ای، شنی و مخلوط شن و ماسه باید بوسیله تست گاه مورد تأیید کارفرما معین شود. میزان این تراکم، با تذکر به استاندارد ASTM D2049 معین می‌شود.

خاکریزهای با مصالح رودخانه‌ای

میزان تراکم رطوبت بهینه این نوع خاکریزی، باید با توجه به نوع مصالح درصد مواد ریزدانه بوسیله آزمایش گاه معین شود.راهنمای آزمایش ، نحوه پروکتور استاندارد می‌باشد.

آماده‌سازی بستر خاکریزی

قبل از شروع عملیات خاکریزی باید سطوح مناطقی که در نقشه‌های اجرایی دستورالعملهای دستگاه نظارت برای خاکریزی معین شده است، از مصالح نامناسب، خاک نباتی، ریشه اشجار و گیاهان کاملاً تمیز پاک شود. موانع اجرای کار باید با نظر و تأیید دستگاه نظارت، برطرف، تخریب و جابه‌جا شوند. در صورت وجود آبهای زیرزمینی، باید قبل از اجرای عملیات بر طبق دستورالعملهای مندرج در این فصل نسبت به زهکشی و پایین انداختن آب همآهنگ نظر دستگاه نظارت اقدام شود. بعد از برداشت مصالح نامرغوب و سست قبل از اجرای عملیات خاکریزی رعایت نکات زیر الزامی است.

الف: چنانچه زمین بستر خاکریزی از جنس خاکهای ریزدانه سیلیسی یا رسی باشد، ابتدا باید به عمق حداقل ۱۵ سانتیمتر بستر شخم زده و پس با تراکم خواسته شده کوبیده شود.

ب: چنانچه زمین بستر خاکریزی از مصالح شن ماسه باشد، باید سطح کار با تراکم مورد نظر رگلاژ کوبیده شود.

پ: چنانچه ضروری باشد خاکریزی روی سطوح بتنی انجام شود، قبل از اجرای عملیات باید سطح بتن کاملاً تمیز و مرطوب گردد.

ت: چنانچه ضروری باشد خاکریزی روی سطوح سنگی انجام شود، قبل از خاکریزی باید مواد خارجی، سنگهای سست و مواد اضافی دیگر از محل کار، حذف بعد از مرطوب نمودن سطح آن، خاکریزی شروع شود.

بین آماده‌سازی بستر اجرای عملیات خاکریزی، نباید فاصله زمانی زیاد وجود داشته باشد. خاکریزی باید بلافاصله بعد از آماده‌سازی شروع شود. چنانچه به دلایلی خارج از قصور پیمانکار یا هر دیگر وقفه‌ای در این امر حادث شود، قبل از اجرای عملیات خاکریزی دستگاه نظارت از محل کار بازدید به عمل آورده در صورت لزوم دستور ترمیم و آماده‌سازی آن را صادر خواهد نمود.

مطلب پیشنهادی

افزایش ممبر واقعی کانال تلگرام

افزایش ممبر واقعی کانال تلگرام تمامی ممبر ها ایرانی هستند و خودشان عضو می شوند …